Pomiar porównuje wielkość z umówioną jednostką. Wynik zapisujemy jako liczbę z jednostką i odczytujemy z dokładnością odpowiednią do przyrządu.
Podstawowy — szkoła podstawowa
Ruch, energia, prąd i światło
Fizyka — Ćwiczenia: 13
Pomiary, materia i ciepło
Ćwicz z działuCiała mają masę i zajmują objętość. Model drobinowy wyjaśnia stany skupienia, a gęstość pozwala porównywać różne substancje niezależnie od wielkości próbki.
Temperatura opisuje stan cieplny, a energia wewnętrzna wiąże się z ruchem i oddziaływaniami drobin. Ciepło może być przekazywane różnymi drogami i może powodować zmianę temperatury albo stanu skupienia.
Mechanika
Ćwicz z działuRuch to zmiana położenia względem wybranego układu odniesienia. Drogę, czas i prędkość opisujemy liczbami z jednostkami, a wykres ułatwia porównywanie etapów podróży.
Siły opisują oddziaływania i mogą zmienić ruch lub kształt ciała. O zmianie prędkości decyduje siła wypadkowa, a nie samo istnienie pojedynczej siły.
Ciśnienie opisuje siłę nacisku przypadającą na pole powierzchni. W płynach rośnie z głębokością, a różnica ciśnień na ciało daje siłę wyporu.
Praca opisuje przekazanie energii przez działanie siły podczas przemieszczenia, a moc szybkość tego przekazywania. Energia może zmieniać postać, ale nie powstaje z niczego.
Elektryczność i magnetyzm
Ćwicz z działuŁadunki dodatnie i ujemne oddziałują na siebie. Elektryzowanie przez kontakt lub tarcie polega na przeniesieniu ładunku, a nie na wytworzeniu go z niczego.
Prąd to uporządkowany ruch nośników ładunku. Napięcie, natężenie i opór opisują obwód, a moc oraz czas pracy pozwalają obliczyć zużycie energii.
Magnesy i przewodniki z prądem wytwarzają pole magnetyczne. Zjawisko wykorzystujemy w kompasie, elektromagnesie i silniku elektrycznym.
Fale i optyka
Ćwicz z działuRuch drgający powtarza się wokół położenia równowagi. Fala przenosi zaburzenie i energię, podczas gdy drobiny ośrodka wykonują lokalne drgania.
Dźwięk jest falą mechaniczną wytwarzaną przez drgające źródło. Wysokość zależy przede wszystkim od częstotliwości, a głośność wiąże się z natężeniem docierającej fali.
Światło rozchodzi się w jednorodnym ośrodku prostoliniowo, odbija się i załamuje. Zwierciadła i soczewki tworzą obrazy, a rozszczepienie pozwala dostrzec składowe światła białego.
