← Pomoce naukowe: Chemia

Skala pH i wskaźniki

Odczyn, barwy wskaźników i granice ich stosowania.

Wybierz pH, aby porównać barwy wskaźników. Przeczytaj również opis koloru: ekran pokazuje barwy orientacyjne, a nie skalibrowany pomiar.

Przećwicz

Najważniejsze informacje

  • W rozcieńczonym roztworze wodnym około 25°C pH 7 oznacza odczyn obojętny.
  • Niższe pH oznacza większą kwasowość, a wyższe — większą zasadowość w tych warunkach.
  • Wskaźnik zmienia barwę w pewnym zakresie, nie tylko w jednym punkcie.
  • Bezbarwna fenoloftaleina nie dowodzi obojętności.

Przykład: Przy pH 5 fenoloftaleina jest bezbarwna, lecz roztwór ma odczyn kwasowy.

Kwasowy
pH < 7
Obojętny
pH = 7
Zasadowy
pH > 7

pH 7: odczyn obojętny w przyjętych warunkach.

Oranż metylowy

Zakres przemiany: 3,1–4,4.

żółta

Błękit bromotymolowy

Zakres przemiany: 6–7,6.

Zakres zmiany: żółta → niebieska. Barwa pośrednia.

Fenoloftaleina

Zakres przemiany: 8–10.

bezbarwna

Warunki i ograniczenia

Model przedstawia wodne, rozcieńczone roztwory około 25°C i szkolny zakres 0–14. To nie bezwzględne granice pH. Punkt obojętności zależy od temperatury. W silnie zasadowym środowisku fenoloftaleina może ponownie odbarwiać się; model nie służy do interpretacji stężonych roztworów. W zakresie przemiany widoczna jest mieszanina barw. Uniwersalne papierki mają własną skalę producenta.

Przykład zastosowania

Błękit bromotymolowy jest niebieski. Czy można wskazać dokładne pH?

  1. Zakres zmiany barwy z żółtej do niebieskiej to 6,0–7,6.
  2. Niebieska forma przeważa powyżej tego zakresu.
  3. Wiele różnych wartości pH może dać taki kolor.

Nie. Można oszacować zakres, ale jedna barwa nie wyznacza dokładnego pH.

Przećwicz

Powtórki wiedzy

Źródła i weryfikacja

Sprawdzono: .

  • CKE — Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne ↗

    Strony 11 (wskaźniki), 12 (potencjały), 14 (rozpuszczalność), 15 (nazwy pierwiastków). Tabela rozpuszczalności: CRC Handbook, wyd. 97, 2017.

    Dane faktograficzne; autorskie objaśnienia i układ Zeszytu Ćwiczeń.

  • ZPE — Odczyn roztworów ↗

    Odczyn wodnych roztworów i wskaźniki.

    Dane faktograficzne; autorskie objaśnienia i układ Zeszytu Ćwiczeń.