Język polski

Podstawowy — szkoła podstawowa

Teza i hipoteza

Teza jest stanowiskiem przeznaczonym do uzasadnienia.

Najważniejsze w skrócie

  • Teza jest stanowiskiem przeznaczonym do uzasadnienia.
  • Hipoteza zachowuje charakter przypuszczenia poddawanego rozważeniu.
  • Sama forma stanowcza ani nazwa „teza” nie dowodzą prawdziwości.

Co warto wiedzieć na początek

Przydatne pojęcia i umiejętności

  • Odczytaj cel wypowiedzi i informacje w materiale.

Po tej lekcji

  • Ćwiczę: teza i hipoteza.

Zasady i sposób pracy

Teza jest stanowiskiem przeznaczonym do uzasadnienia.

Hipoteza zachowuje charakter przypuszczenia poddawanego rozważeniu.

Sama forma stanowcza ani nazwa „teza” nie dowodzą prawdziwości.

Źródła: [1] [2] [3].

Omówione przykłady krok po kroku

1. Przykład 1

Pytanie lub sytuacja: Jaką funkcję pełni podane zdanie? Być może warto robić kopie plików. hipoteza / teza / przykład zdarzenia

Jak podejść do zadania: Teza jest stanowiskiem przeznaczonym do uzasadnienia.

  1. Przypuszczenie zachowuje niepewność.

Odpowiedź: hipoteza

Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź wskazane dane, cel wypowiedzi i zakres wniosku.

Źródła: [1] [2] [3].

2. Przykład 2

Pytanie lub sytuacja: Jaką funkcję pełni podane zdanie? Być może warto przygotować pytania do wywiadu. hipoteza / teza / przykład zdarzenia

Jak podejść do zadania: Teza jest stanowiskiem przeznaczonym do uzasadnienia.

  1. Przypuszczenie zachowuje niepewność.

Odpowiedź: hipoteza

Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź wskazane dane, cel wypowiedzi i zakres wniosku.

Źródła: [1] [2] [3].

3. Przykład 3

Pytanie lub sytuacja: Zmień stanowisko w przypuszczenie bez zmiany tematu. Warto robić kopie plików. ___

Jak podejść do zadania: Teza jest stanowiskiem przeznaczonym do uzasadnienia.

  1. Wyrażenie „być może” zachowuje niepewność; „na pewno” ją usuwa.

Odpowiedź: Być może warto robić kopie plików.

Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź wskazane dane, cel wypowiedzi i zakres wniosku.

Źródła: [1] [2] [3].

4. Przykład 4

Pytanie lub sytuacja: Zmień stanowisko w przypuszczenie bez zmiany tematu. Warto przygotować pytania do wywiadu. ___

Jak podejść do zadania: Teza jest stanowiskiem przeznaczonym do uzasadnienia.

  1. Wyrażenie „być może” zachowuje niepewność; „na pewno” ją usuwa.

Odpowiedź: Być może warto przygotować pytania do wywiadu.

Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź wskazane dane, cel wypowiedzi i zakres wniosku.

Źródła: [1] [2] [3].

5. Przykład 5

Pytanie lub sytuacja: Czy samo nazwanie zdania tezą potwierdza jego prawdziwość? Warto robić kopie plików. Kopia na uszkodzonym nośniku też może zniknąć. Nie; trzeba ocenić uzasadnienie. / Tak; teza z definicji jest dowiedziona. / Tak; wystarcza stanowczy ton.

Jak podejść do zadania: Teza jest stanowiskiem przeznaczonym do uzasadnienia.

  1. Nazwa funkcji zdania nie zastępuje argumentów.

Odpowiedź: Nie; trzeba ocenić uzasadnienie.

Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź wskazane dane, cel wypowiedzi i zakres wniosku.

Źródła: [1] [2] [3].

6. Przykład 6

Pytanie lub sytuacja: Czy samo nazwanie zdania tezą potwierdza jego prawdziwość? Warto przygotować pytania do wywiadu. Trzeba reagować także na nowe odpowiedzi. Nie; trzeba ocenić uzasadnienie. / Tak; teza z definicji jest dowiedziona. / Tak; wystarcza stanowczy ton.

Jak podejść do zadania: Teza jest stanowiskiem przeznaczonym do uzasadnienia.

  1. Nazwa funkcji zdania nie zastępuje argumentów.

Odpowiedź: Nie; trzeba ocenić uzasadnienie.

Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź wskazane dane, cel wypowiedzi i zakres wniosku.

Źródła: [1] [2] [3].

Typowe błędy i poprawne rozumowanie

Błędne rozumowanie: Odpowiedź nie wynika z materiału.

Dlaczego to błąd: Sama możliwość nie jest dowodem.

Poprawnie: Wskaż informację, która uzasadnia wybór.

Błędne rozumowanie: Zmiana treści podczas skracania lub poprawiania.

Dlaczego to błąd: Redakcja powinna zachować zamierzony sens.

Poprawnie: Porównaj zakres i warunki przed poprawą oraz po niej.

Podsumowanie — zapamiętaj

  • Teza jest stanowiskiem przeznaczonym do uzasadnienia.
  • Hipoteza zachowuje charakter przypuszczenia poddawanego rozważeniu.
  • Sama forma stanowcza ani nazwa „teza” nie dowodzą prawdziwości.

Sprawdź wiedzę w ćwiczeniach

Wróć do wszystkich powtórek wiedzy

Źródła i dalsza nauka

Data sprawdzenia materiału: 05.11.2026.

  1. ZPE: Uczymy się redagować rozprawkę

    Zakres źródła: Kompozycja rozprawki; wstęp, rozwinięcie i zakończenie

  2. Ministerstwo Cyfryzacji i NASK: Jak rozpoznać dezinformację w sieci?

    Zakres źródła: Manipulacja kontekstem; weryfikacja źródeł

  3. RJP: Zasady pisowni i interpunkcji polskiej — tekst jednolity

    Zakres źródła: Część II: interpunkcja