Język polski

Podstawowy — szkoła podstawowa

Rzeczownik — rozpoznawanie przypadków

Pomoce naukowe

Przypadek ustalamy z pytania i roli formy w zdaniu. Identyczny zapis może należeć do różnych przypadków.

Najważniejsze w skrócie

  • Przypadek ustalamy z pytania i roli formy w zdaniu. Identyczny zapis może należeć do różnych przypadków.
  • M.: kto/co; D.: kogo/czego; C.: komu/czemu; B.: kogo/co; N.: z kim/z czym; Ms.: o kim/o czym.
  • Wołacz służy zwracaniu się do adresata. Miejscownik występuje z przyimkiem.

Co warto wiedzieć na początek

Przydatne pojęcia i umiejętności

  • Przeczytaj polecenie i zwróć uwagę na wyróżniony wyraz lub fragment.

Po tej lekcji

  • Stosuję zasady tematu: Rzeczownik — rozpoznawanie przypadków.

Zasady i sposób rozwiązania

Przypadek ustalamy z pytania i roli formy w zdaniu. Identyczny zapis może należeć do różnych przypadków.

M.: kto/co; D.: kogo/czego; C.: komu/czemu; B.: kogo/co; N.: z kim/z czym; Ms.: o kim/o czym.

Wołacz służy zwracaniu się do adresata. Miejscownik występuje z przyimkiem.

Źródła: [1].

Omówione przykłady krok po kroku

1. Przykład 1

Pytanie lub sytuacja: Jaki przypadek ma „kot”? Na parapecie śpi [kot]. mianownik / dopełniacz / celownik / biernik

Jak podejść do zadania: Przypadek ustalamy z pytania i roli formy w zdaniu. Identyczny zapis może należeć do różnych przypadków.

  1. „kot”: mianownik; kto? co?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Odpowiedź: mianownik

Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź zapis i porównaj z objaśnieniem: „kot”: mianownik; kto? co?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Źródła: [1].

2. Przykład 2

Pytanie lub sytuacja: Jaki przypadek ma „psa”? Nie widzę [psa]. dopełniacz / mianownik / celownik / biernik

Jak podejść do zadania: Przypadek ustalamy z pytania i roli formy w zdaniu. Identyczny zapis może należeć do różnych przypadków.

  1. „psa”: dopełniacz; kogo? czego?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Odpowiedź: dopełniacz

Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź zapis i porównaj z objaśnieniem: „psa”: dopełniacz; kogo? czego?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Źródła: [1].

3. Przykład 3

Pytanie lub sytuacja: Dobierz pytanie lub funkcję. Na parapecie śpi [kot]. ___

Jak podejść do zadania: Przypadek ustalamy z pytania i roli formy w zdaniu. Identyczny zapis może należeć do różnych przypadków.

  1. „kot”: mianownik; kto? co?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Odpowiedź: kto? co?

Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź zapis i porównaj z objaśnieniem: „kot”: mianownik; kto? co?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Źródła: [1].

4. Przykład 4

Pytanie lub sytuacja: Dobierz pytanie lub funkcję. Nie widzę [psa]. ___

Jak podejść do zadania: Przypadek ustalamy z pytania i roli formy w zdaniu. Identyczny zapis może należeć do różnych przypadków.

  1. „psa”: dopełniacz; kogo? czego?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Odpowiedź: kogo? czego?

Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź zapis i porównaj z objaśnieniem: „psa”: dopełniacz; kogo? czego?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Źródła: [1].

5. Przykład 5

Pytanie lub sytuacja: Wpisz pełną nazwę przypadka wyróżnionej formy. Na parapecie śpi [kot].

Jak podejść do zadania: Przypadek ustalamy z pytania i roli formy w zdaniu. Identyczny zapis może należeć do różnych przypadków.

  1. „kot”: mianownik; kto? co?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Odpowiedź: mianownik

Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź zapis i porównaj z objaśnieniem: „kot”: mianownik; kto? co?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Źródła: [1].

6. Przykład 6

Pytanie lub sytuacja: Wpisz pełną nazwę przypadka wyróżnionej formy. Nie widzę [psa].

Jak podejść do zadania: Przypadek ustalamy z pytania i roli formy w zdaniu. Identyczny zapis może należeć do różnych przypadków.

  1. „psa”: dopełniacz; kogo? czego?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Odpowiedź: dopełniacz

Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź zapis i porównaj z objaśnieniem: „psa”: dopełniacz; kogo? czego?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Źródła: [1].

Typowe błędy i poprawne rozumowanie

Błędne rozumowanie: Jaki przypadek ma „kot”? Na parapecie śpi [kot]. Błędny wybór: dopełniacz

Dlaczego to błąd: „kot”: mianownik; kto? co?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Poprawnie: mianownik

Błędne rozumowanie: Dobierz pytanie lub funkcję. Na parapecie śpi [kot]. Błędny wybór: kogo? czego?

Dlaczego to błąd: „kot”: mianownik; kto? co?. Oceniaj tę formę w podanym zdaniu.

Poprawnie: kto? co?

Podsumowanie — zapamiętaj

  • Przypadek ustalamy z pytania i roli formy w zdaniu. Identyczny zapis może należeć do różnych przypadków.
  • M.: kto/co; D.: kogo/czego; C.: komu/czemu; B.: kogo/co; N.: z kim/z czym; Ms.: o kim/o czym.
  • Wołacz służy zwracaniu się do adresata. Miejscownik występuje z przyimkiem.

Sprawdź wiedzę w ćwiczeniach

Wróć do wszystkich powtórek wiedzy

Źródła i dalsza nauka

Data sprawdzenia materiału: 05.11.2026.

  1. ZPE: Jak zbudowane są formy gramatyczne wyrazów?