Język polski
Podstawowy — szkoła podstawowa
Rdzeń i rodzina wyrazów
Rodzina wyrazów obejmuje wyrazy spokrewnione słowotwórczo, nie tylko podobnie brzmiące.
Najważniejsze w skrócie
- Rodzina wyrazów obejmuje wyrazy spokrewnione słowotwórczo, nie tylko podobnie brzmiące.
- Rdzeń niesie wspólne znaczenie rodziny i może mieć warianty z obocznościami.
Co warto wiedzieć na początek
Przydatne pojęcia i umiejętności
- Przeczytaj polecenie i zwróć uwagę na wyróżniony wyraz lub fragment.
Po tej lekcji
- Stosuję zasady tematu: Rdzeń i rodzina wyrazów.
Zasady i sposób rozwiązania
Rodzina wyrazów obejmuje wyrazy spokrewnione słowotwórczo, nie tylko podobnie brzmiące.
Rdzeń niesie wspólne znaczenie rodziny i może mieć warianty z obocznościami.
Źródła: [1].
Omówione przykłady krok po kroku
1. Przykład 1
Pytanie lub sytuacja: Który wyraz należy do rodziny wyrazu „dom”? domowy / ryba / piłka
Jak podejść do zadania: Rodzina wyrazów obejmuje wyrazy spokrewnione słowotwórczo, nie tylko podobnie brzmiące.
- Rodzina: dom, domek, domowy, domownik. Występujące tu warianty rdzenia: dom.
Odpowiedź: domowy
Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź zapis i porównaj z objaśnieniem: Rodzina: dom, domek, domowy, domownik. Występujące tu warianty rdzenia: dom.
Źródła: [1].
2. Przykład 2
Pytanie lub sytuacja: Który wyraz należy do rodziny wyrazu „kot”? koci / szkoła / lek
Jak podejść do zadania: Rodzina wyrazów obejmuje wyrazy spokrewnione słowotwórczo, nie tylko podobnie brzmiące.
- Rodzina: kot, kotek, koci, kociak. Występujące tu warianty rdzenia: kot / koc.
Odpowiedź: koci
Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź zapis i porównaj z objaśnieniem: Rodzina: kot, kotek, koci, kociak. Występujące tu warianty rdzenia: kot / koc.
Źródła: [1].
3. Przykład 3
Pytanie lub sytuacja: Wpisz wspólny rdzeń podanych wyrazów. dom, domek, domowy, domownik. Rdzeń: ___
Jak podejść do zadania: Rodzina wyrazów obejmuje wyrazy spokrewnione słowotwórczo, nie tylko podobnie brzmiące.
- Rodzina: dom, domek, domowy, domownik. Występujące tu warianty rdzenia: dom.
Odpowiedź: dom, domek, domowy, domownik. Rdzeń: dom
Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź zapis i porównaj z objaśnieniem: Rodzina: dom, domek, domowy, domownik. Występujące tu warianty rdzenia: dom.
Źródła: [1].
4. Przykład 4
Pytanie lub sytuacja: Połącz wyraz z jego rodziną. Zestaw 1: kotek / szkolny. Zestaw 2: kot / szkoła.
Jak podejść do zadania: Rodzina wyrazów obejmuje wyrazy spokrewnione słowotwórczo, nie tylko podobnie brzmiące.
- Rodzina: kot, kotek, koci, kociak. Występujące tu warianty rdzenia: kot / koc.
Odpowiedź: kotek → kot; szkolny → szkoła
Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź zapis i porównaj z objaśnieniem: Rodzina: kot, kotek, koci, kociak. Występujące tu warianty rdzenia: kot / koc.
Źródła: [1].
5. Przykład 5
Pytanie lub sytuacja: Przepisz wyraz, który NIE należy do wskazanej rodziny. Rodzina „dom”: domek, domowy, ryba, domownik.
Jak podejść do zadania: Rodzina wyrazów obejmuje wyrazy spokrewnione słowotwórczo, nie tylko podobnie brzmiące.
- Rodzina: dom, domek, domowy, domownik. Występujące tu warianty rdzenia: dom.
Odpowiedź: ryba
Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź zapis i porównaj z objaśnieniem: Rodzina: dom, domek, domowy, domownik. Występujące tu warianty rdzenia: dom.
Źródła: [1].
6. Przykład 6
Pytanie lub sytuacja: Przepisz wyraz, który NIE należy do wskazanej rodziny. Rodzina „kot”: kotek, koci, szkoła, kociak.
Jak podejść do zadania: Rodzina wyrazów obejmuje wyrazy spokrewnione słowotwórczo, nie tylko podobnie brzmiące.
- Rodzina: kot, kotek, koci, kociak. Występujące tu warianty rdzenia: kot / koc.
Odpowiedź: szkoła
Sprawdzenie i interpretacja: Sprawdź zapis i porównaj z objaśnieniem: Rodzina: kot, kotek, koci, kociak. Występujące tu warianty rdzenia: kot / koc.
Źródła: [1].
Typowe błędy i poprawne rozumowanie
Błędne rozumowanie: Który wyraz należy do rodziny wyrazu „dom”? Błędny wybór: ryba
Dlaczego to błąd: Rodzina: dom, domek, domowy, domownik. Występujące tu warianty rdzenia: dom.
Poprawnie: domowy
Błędne rozumowanie: Który wyraz należy do rodziny wyrazu „kot”? Błędny wybór: szkoła
Dlaczego to błąd: Rodzina: kot, kotek, koci, kociak. Występujące tu warianty rdzenia: kot / koc.
Poprawnie: koci
Podsumowanie — zapamiętaj
- Rodzina wyrazów obejmuje wyrazy spokrewnione słowotwórczo, nie tylko podobnie brzmiące.
- Rdzeń niesie wspólne znaczenie rodziny i może mieć warianty z obocznościami.
Sprawdź wiedzę w ćwiczeniach
Źródła i dalsza nauka
Data sprawdzenia materiału: 05.11.2026.