Język polski
Podstawowy — szkoła podstawowa
Intencja autora
Sprawdź, czy autor informuje, prosi, zachęca lub instruuje.
Najważniejsze w skrócie
- Sprawdź, czy autor informuje, prosi, zachęca lub instruuje.
- Cel rozpoznaj po treści i formie wypowiedzi.
- Polecenie w instrukcji wskazuje czynność, a zaproszenie nakłania do udziału.
Co warto wiedzieć na początek
Przydatne pojęcia i umiejętności
- Odróżniaj informację podaną wprost od własnego wniosku.
Po tej lekcji
- Rozwiązuję zadania z tematu: Intencja autora.
Jak czytać i uzasadniać odpowiedź
Sprawdź, czy autor informuje, prosi, zachęca lub instruuje.
Cel rozpoznaj po treści i formie wypowiedzi.
Polecenie w instrukcji wskazuje czynność, a zaproszenie nakłania do udziału.
Źródła: [1].
Omówione przykłady krok po kroku
1. Przykład 1
Pytanie lub sytuacja: Jaki jest główny cel tej wypowiedzi? Biblioteka organizuje w sobotę wymianę książek. Przynieś przeczytany tom i wybierz inny. To świetny sposób na nowe przygody! zachęcenie do udziału / udzielenie instrukcji
Jak podejść do zadania: Sprawdź, czy autor informuje, prosi, zachęca lub instruuje.
- Zwróć uwagę na treść oraz formę wypowiedzi.
Odpowiedź: zachęcenie do udziału
Sprawdzenie i interpretacja: Porównaj odpowiedź z informacją lub przesłanką wskazaną w rozwiązaniu.
Źródła: [1].
2. Przykład 2
Pytanie lub sytuacja: Jaki jest główny cel tej wypowiedzi? Przy bramie siedział pies z numerem telefonu na obroży. Olek zadzwonił, a właściciel odebrał zwierzę. Takie zakończenia są najpiękniejsze. opowiedzenie o pomocy / udzielenie instrukcji
Jak podejść do zadania: Sprawdź, czy autor informuje, prosi, zachęca lub instruuje.
- Zwróć uwagę na treść oraz formę wypowiedzi.
Odpowiedź: opowiedzenie o pomocy
Sprawdzenie i interpretacja: Porównaj odpowiedź z informacją lub przesłanką wskazaną w rozwiązaniu.
Źródła: [1].
3. Przykład 3
Pytanie lub sytuacja: Uzupełnij: główny cel wypowiedzi to… Podczas jazdy łańcuch spadł z koła zębatego. Marta zatrzymała rower i poprawiła łańcuch. Samodzielna naprawa daje ogromną satysfakcję. ___
Jak podejść do zadania: Sprawdź, czy autor informuje, prosi, zachęca lub instruuje.
- Cel odczytujemy z tekstu.
Odpowiedź: opowiedzenie o naprawie
Sprawdzenie i interpretacja: Porównaj odpowiedź z informacją lub przesłanką wskazaną w rozwiązaniu.
Źródła: [1].
4. Przykład 4
Pytanie lub sytuacja: Uzupełnij: główny cel wypowiedzi to… Wlej wodę do słoika. Potem włóż do niego gałązkę mięty. Zapach świeżej mięty jest przyjemny. ___
Jak podejść do zadania: Sprawdź, czy autor informuje, prosi, zachęca lub instruuje.
- Cel odczytujemy z tekstu.
Odpowiedź: udzielenie instrukcji
Sprawdzenie i interpretacja: Porównaj odpowiedź z informacją lub przesłanką wskazaną w rozwiązaniu.
Źródła: [1].
5. Przykład 5
Pytanie lub sytuacja: Który element tekstu uzasadnia wskazany cel: podzielenie się wrażeniami? W muzeum otwarto wystawę dawnych zabawek. Najpierw zobaczyliśmy drewniane konie, potem blaszane samochody. Drewniane konie były najładniejsze. Najpierw zobaczyliśmy drewniane konie, potem blaszane samochody. / Odbierz bezpłatny bilet w sekretariacie przed wejściem na salę.
Jak podejść do zadania: Sprawdź, czy autor informuje, prosi, zachęca lub instruuje.
- Wybierz dowód rzeczywiście obecny w podanym tekście.
Odpowiedź: Najpierw zobaczyliśmy drewniane konie, potem blaszane samochody.
Sprawdzenie i interpretacja: Porównaj odpowiedź z informacją lub przesłanką wskazaną w rozwiązaniu.
Źródła: [1].
6. Przykład 6
Pytanie lub sytuacja: Który element tekstu uzasadnia wskazany cel: opowiedzenie o przydatnym sprzęcie? W namiocie zrobiło się ciemno. Iga włączyła latarkę i odnalazła śpiwór. Mała latarka to znakomity towarzysz wypraw. Iga włączyła latarkę i odnalazła śpiwór. / Przechodnie zwolnili kroku.
Jak podejść do zadania: Sprawdź, czy autor informuje, prosi, zachęca lub instruuje.
- Wybierz dowód rzeczywiście obecny w podanym tekście.
Odpowiedź: Iga włączyła latarkę i odnalazła śpiwór.
Sprawdzenie i interpretacja: Porównaj odpowiedź z informacją lub przesłanką wskazaną w rozwiązaniu.
Źródła: [1].
Typowe błędy i poprawne rozumowanie
Błędne rozumowanie: Wniosek bez oparcia w materiale.
Dlaczego to błąd: Trafny wniosek wymaga konkretnej przesłanki w tekście lub wskazanej części utworu.
Poprawnie: Wskaż zdarzenie, wypowiedź lub obraz, który uzasadnia odpowiedź.
Błędne rozumowanie: Utożsamienie autora z każdą wypowiedzią postaci.
Dlaczego to błąd: Autor tworzy postaci i narratorów, których poglądy mogą się różnić.
Poprawnie: Ustal, kto mówi i z jakiej perspektywy.
Podsumowanie — zapamiętaj
- Sprawdź, czy autor informuje, prosi, zachęca lub instruuje.
- Cel rozpoznaj po treści i formie wypowiedzi.
- Polecenie w instrukcji wskazuje czynność, a zaproszenie nakłania do udziału.
Sprawdź wiedzę w ćwiczeniach
Źródła i dalsza nauka
Data sprawdzenia materiału: 05.11.2026.