Polska — środowisko

Polska leży w Europie Środkowej, na półkulach północnej i wschodniej. Na północy ma dostęp do Morza Bałtyckiego. Sąsiadami lądowymi są Niemcy, Czechy, Słowacja, Ukraina, Białoruś, Litwa i Rosja przez obwód królewiecki (kaliningradzki). Granica państwa jest kategorią polityczną: nie musi biec tylko po rzece lub górach. Jej dokładny przebieg odczytujemy z aktualnej mapy urzędowej.

Pasy są schematem dużych jednostek, nie idealnie prostymi liniami. Tatry należą do Karpat, Karkonosze do Sudetów. Wysokość i ekspozycja stoków zmieniają temperaturę, opady i piętra roślinności. Nie wszystkie tereny południa są górami — występują też kotliny i wyżyny.

Znaczna większość obszaru Polski należy do zlewiska Bałtyku. Wisła i Odra z dopływami tworzą największe systemy rzeczne. Nie znaczy to, że wszystkie cieki należą do jednego dorzecza. Na pojezierzach ważną rolę w powstaniu wielu zagłębień odegrały lądolód i wody roztopowe. Śniardwy są największym jeziorem Polski pod względem powierzchni, a Hańcza najgłębszym — to różne kryteria.

Klimat umiarkowany ciepły przejściowy łączy zmienne wpływy morskie i kontynentalne. Na zachodzie i nad morzem zimy bywają łagodniejsze, na wschodzie zwykle rośnie amplituda; góry wprowadzają odrębne warunki. Są to prawidłowości, nie prognoza konkretnego dnia.

Gleby powstają z podłoża pod wpływem wody, klimatu, organizmów i czasu. Bielicowe, brunatne, płowe, mady i czarnoziemy mają różne pochodzenie i przydatność. Mady wiążą się z osadami rzecznymi, a nie automatycznie z każdym lasem. Naturalne potencjalne zbiorowiska i dzisiejsza pokrywa roślinna różnią się wskutek rolnictwa, gospodarki leśnej i zabudowy. Lasy, łąki i mokradła mają znaczenie dla wody oraz siedlisk.