← Pomoce naukowe: Chemia

Wzory do obliczeń chemicznych

Stężenie, masa roztworu, gęstość, masa cząsteczkowa i stosunki masowe.

Wybierz potrzebny wzór. Najpierw sprawdź symbole i jednostki, następnie porównaj swój rachunek z rozwiązanym przykładem. Wzory dotyczą warunków podanych przy każdym wpisie.

Przećwicz

Najważniejsze informacje

  • Stężenie masowe procentowe odnosi masę substancji do masy całego roztworu.
  • Masy składników sumujemy; objętości nie zawsze są addytywne.
  • W gęstości masa i objętość muszą dotyczyć tej samej próbki.
  • Indeks we wzorze mnoży masę odpowiedniego atomu lub całej grupy w nawiasie.

Przykład: 20 g soli + 180 g wody = 200 g roztworu. cₚ=20/200·100%=10%.

Wzory z przykładami

Stężenie procentowe masowe

cₚ = mₛ / mᵣ · 100%

mₛ — masa substancji rozpuszczonej; mᵣ — masa roztworu. Obie w tej samej jednostce, np. g. Przykład: 5 g w 50 g roztworu → 10%.

Masa roztworu

mᵣ = mₛ + mᵣₒzₚ

mᵣₒzₚ — masa rozpuszczalnika. Dotyczy rozpuszczenia bez reakcji, strat i osobnej fazy osadu. Przykład: 8 g + 92 g → 100 g roztworu.

Gęstość

ρ = m / V

m — masa, V — objętość tej samej próbki; np. kg/m³ lub g/cm³. Przykład: 54 g / 20 cm³ = 2,7 g/cm³. Temperatura może zmieniać gęstość.

Masa cząsteczkowa

m(cząsteczki) = suma nᵢ · mᵢ

nᵢ — liczba atomów danego pierwiastka; mᵢ — przyjęta masa atomu w u. H₂SO₄: 2·1+32+4·16 = 98 u. Dla soli jonowej mówimy o masie jednostki wzoru.

Stosunek masowy pierwiastków

m(A) : m(B) = n(A)·mₐ(A) : n(B)·mₐ(B)

n — liczba atomów we wzorze, mₐ — przyjęta masa atomowa w u. W H₂O: H:O = 2·1:16 = 1:8, a nie 2:1.

Przydatne przeliczenie

1 cm³ = 1 ml; 1 dm³ = 1 l; 1 g/cm³ = 1000 kg/m³. Jednostka u dotyczy mas atomów i cząsteczek. Masa molowa w g/mol to inna wielkość.

Przykład zastosowania

Do 100 g roztworu 20% dodano 100 g wody. Oblicz nowe stężenie, pomijając straty.

  1. Masa substancji: 20/100·100 g = 20 g.
  2. Nowa masa roztworu: 100 g + 100 g = 200 g.
  3. Nowe stężenie: 20/200·100%.

10%. Dolewanie wody nie zmienia masy rozpuszczonej substancji.

Przećwicz

Powtórki wiedzy

Źródła i weryfikacja

Sprawdzono: .