Wskaż metal w szeregu, a następnie przeanalizuj gotowy przykład. Położenie względem wodoru pomaga rozpatrywać reakcje z rozcieńczonym kwasem nieutleniającym.
PrzećwiczNajważniejsze informacje
- Po lewej znajdują się metale łatwiej oddające elektrony w przyjętym szeregu.
- Wodór jest punktem odniesienia, nie metalem.
- Metale przed wodorem mogą wydzielać H₂ z rozcieńczonego kwasu nieutleniającego, z uwzględnieniem warunków.
- Szereg nie znosi wyjątków: pasywacji, reakcji z wodą i działania kwasów utleniających.
Przykład: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂. Cynk jest przed wodorem.
Wczytywanie materiału…
Odczytywanie szeregu
- Cynk w roztworze siarczanu(VI) miedzi(II)
Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu
Cynk oddaje elektrony, a jony Cu²⁺ przechodzą w metaliczną miedź.
- Miedź w roztworze siarczanu(VI) cynku
Nie zachodzi odwrotne wypieranie Zn
Miedź znajduje się za cynkiem w szeregu.
- Sód i roztwór soli
Najpierw uwzględnij reakcję z wodą
Nie stosuj prostego modelu wypierania metalu dla Na, K czy Ca w wodnym roztworze.
- Glin
Warstwa tlenku może hamować reakcję
Sama pozycja w szeregu nie określa obserwowanej szybkości.
- Kwas azotowy(V)
To kwas utleniający
Reakcji nie opisuje prosta reguła „metal + kwas → sól + wodór”.
Przykład zastosowania
Porównaj zachowanie Zn i Cu wobec rozcieńczonego HCl w zwykłych warunkach.
- Zn leży przed H: może redukować jony H⁺ do H₂.
- Cu leży za H: nie wypiera wodoru w tej reakcji.
Cynk reaguje z wydzielaniem H₂; miedź nie wydziela H₂ z samego rozcieńczonego HCl.
Przećwicz
Powtórki wiedzy
Źródła i weryfikacja
Sprawdzono: .
- CKE — Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne ↗
Strony 11 (wskaźniki), 12 (potencjały), 14 (rozpuszczalność), 15 (nazwy pierwiastków). Tabela rozpuszczalności: CRC Handbook, wyd. 97, 2017.
Dane faktograficzne; autorskie objaśnienia i układ Zeszytu Ćwiczeń.